Thursday, July 30, 2015

दोन भारतीयांना प्रतिष्ठेचा रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार जाहीर


लाओसचे कोमली चॅनथावोंग, फिलिपिन्सचे लिगाया फर्नाडो अमिलबंगसा, म्यानमारचे क्या थू यांच्यासह भारतीय वन अधिकारी व अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेच्या मुख्य दक्षता अधिकारी पदावरून बदली करण्यात आलेले संजीव चतुर्वेदी व 'गूंज' या स्वयंसेवी संस्थेच्या अंशू गुप्ता या दोन भारतीयांना प्रतिष्ठेचा रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार जाहीर.  Magsaysay_award_medal

संजीव चतुर्वेदी यांनी दिल्लीतील अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थेतील ( 'एम्स' हॉस्पिटलातील ) भ्रष्टाचाराची अनेक प्रकरणे उघडकीस आणली.

अंशु गुप्ता यांनी कॉर्पोरेट जगातील उच्च पदाची नोकरी सोडून १९९९ साली 'गुंज' नावाची स्वयंसेवी संस्था ( एनजीओ) स्थापन केली. नैसर्गित आपत्तीवेळी संकटग्रस्तांना, पीडितांना मदत करण्याचे महत्वाचे कार्य गुंजच्या माध्यमातून केले जाते. समाजसेवा व मावी दृष्टिकोनातून गरिबांना मदत करण्याचेही काम करणा-या 'गुंज'चे भारतातील २१ राज्यांमध्ये कार्यक्षेत्र आहे.

समाजसेवा, सरकारी नोकरी, पत्रकारिता व कला तसेच नवं नेतृत्व या विभागांसाठी 'फिलिपिन्स' सरकारतर्फे आशियातील 'नोबेल पुरस्कार' मानला जाणारा ' रॅमन मॅगसेसे' हा Sanjeevपुरस्कार दिला जातो. फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष रॅमन मॅगसेसे यांच्या स्मरणार्थ हा पुरस्कार १९५७ पासून सुरू करण्यात आला 

प्रशस्तीपत्र, स्मृतिचिन्ह आणि रोख रक्कम असे या पुरस्काराचे स्वरूप असून ३१ ऑगस्टला फिलिपाइन्समध्ये होणाऱ्या कार्यक्रमात ते प्रदान होतील.


सविस्तर वाचा...... “दोन भारतीयांना प्रतिष्ठेचा रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार जाहीर”

चालू घडामोडी प्रश्नमंजुषा-30 जुलै 2015


2015 मध्ये होणाऱ्या सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी अतिशय उपयुक्त मालिका
1. राजेंद्र पचौरी यांचा टेरीच्या(TERI) संचालक पदाचा राजीनामा स्वीकारल्यानंतर त्यांच्या जागी महासंचालक (Director General) पदी कोणाची नियुक्ती करण्यात आली ? mpsc

A. अजय माथूर
B. संजीव चक्रवर्ती
C. देबाशिष महान्तो
D. सलीम अन्सारी


Click for answer

A. अजय माथूर
2. दीनदयाळ उपाध्याय ग्रामज्योती योजनेचे उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते कोणत्या ठिकाणी 25 जुलै 2015 रोजी करण्यात आले ?

A. लखनौ
B. पाटणा
C. गांधीनगर
D. यवतमाळ


Click for answer

B. पाटणा
3. आंतरराष्ट्रीय अणूऊर्जा आयोग (IAEA) ने नुकत्याच जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार अणू ऊर्जा उत्पादनात भारताचा जागतिक स्तरावर कितवा क्रमांक लागतो ?

A. पाचवा
B. बारावा
C. सतरावा
D. चाळीसावा


Click for answer

B. बारावा
4. भारताचे माजी राष्ट्रपती डॉ.ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांचे नुकतेच निधन झाले . त्यांचा जन्मदिन 15 ऑक्टोबर हा कोणता दिन म्हणून साजरा करण्याचे महाराष्ट्र शासनाने ठरविले आहे ?

A. शिक्षण दिन
B. शिक्षक दिन
C. सद् भावना दिन
D. प्रेरणा दिन


Click for answer

D. प्रेरणा दिन
5. नासाने पृथ्वीसदृश अशा कोणत्या ग्रहाचा अलीकडेच केपलरस्केप दुर्बिणीव्दारे शोध लावला?

A. केपलर 452 बी
B. हॉइल 321 ए
C. इर्थ प्लस
D. हॉकिंग ड्रीम


Click for answer

A. केपलर 452 बी
6. "काश्मीर-द वाजपेयी इयर्स" या पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत?

A. ए.एस.दुल्लत आणि आदित्य सिन्हा
B. एम.जे.अकबर
C. रामचंद्र गुहा
D. दीप साहनी


Click for answer

A. ए.एस.दुल्लत आणि आदित्य सिन्हा
7. या वर्षीच्या द रॅमन मॅगसेसे अवार्ड कोणत्या भारतीयांना जाहीर झाला आहे ?

A. संदीप पांडे व दीप जोशी
B. संजीव चतुर्वेदी व अंशू गुप्ता
C. नीलिमा मिश्रा व हरीश हांडे
D. व्ही. शांता व दीप जोशी


Click for answer

B. संजीव चतुर्वेदी व अंशू गुप्ता
8. दिल्लीच्या महिला आयोगाच्या अध्यक्षपदी कोणत्या विवादस्पद व्यक्तीमत्वाची नुकतीच दिल्ली सरकारने नियुक्ती केली आहे ?

A. स्वाती मलिवाल
B. नजीब जंग
C. पूर्णिमा अडवाणी
D. वरीलपैकी नाही


Click for answer

A. स्वाती मलिवाल
9. प्रत्येक भारतीयावर आर्थिक वर्ष 2013-14 मध्ये 41129 रुपये कर्ज होते, ते आर्थिक वर्ष 2014-15 मध्ये किती झाले ?

A. 31129 रुपये
B. 35125 रूपये
C. 44095 रुपये
D. 51070 रुपये


Click for answer

C. 44095 रुपये
10. सरकारी सेवेत असताना मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित होणारे संजीव चतुर्वेदी हे कितवे भारतीय अधिकारी आहेत ?

A. पहिले
B. दुसरे
C. चौथे
D. नववे


Click for answer

B. दुसरे
किरण बेदी ह्या पहिल्या सेवेत असताना पुरस्कार प्राप्त करणाऱ्या पहिल्या अधिकारी होत्या.
सविस्तर वाचा...... “चालू घडामोडी प्रश्नमंजुषा-30 जुलै 2015”

Monday, July 27, 2015

इतिहासकालीन पुस्तके व त्यांचे लेखक


माझे सत्याचे प्रयोग  ==> महात्मा गांधीbhagatsingh
द इंडियन स्ट्रगल ==> सुभाषचंद्र बोस
अनहॅपी इंडीया==> लाला लजपतराय
डिस्कव्हरी ऑफ इंडीया ==> जवाहरलाल नेहरू
पॉव्हर्टी ऍण्ड अनब्रिटीश रुल इन इंडीया==> दादाभाई नौरोजी


मी नास्तीक का आहे ? ==> शहीद भगतसिंग
इंडीया विन्स फ्रीडम ==> अब्दुल कलाम आझाद
1857 चे स्वातंत्र्यसमर==> विनायक दा. सावरकर

प्रॉब्लेम ऑफ द ईस्ट ==> लॉर्ड कर्झन
इंडियन डायरी ==> लॉर्ड माँटेग्यू
न्यू इंडीया==> हेन्‌री कॉटन
इंडीया अनरेस्ट ==> व्हॅलेंटाइन चिरोल

इंडीया टुडे==> रजनी पाम दत्त
द साँग ऑफ इंडीया ==> सरोजिनी नायडू
इकॉनॉमिक हिस्टरी ऑफ ब्रिटीश इंडीया ==> आर सी दत्त
बंदी जीवन ==> सच्चिंद्रनाथ संन्याल
आनंदमठ ==> बंकिमचंद्र चटर्जी
नीलदर्पण ==> दीनबंधू मित्रा


सविस्तर वाचा...... “इतिहासकालीन पुस्तके व त्यांचे लेखक ”

स्वातंत्र्य पूर्व काळातील शिक्षणविषयक आयोग

1835 मेकॉले कमिशन भारतातील प्राथमिक शिक्षणासंदर्भात
1854 वुड्सचा खलिता

पाश्चात्य शिक्षणाविषयकचे धोरण

1882

हंटर कमिशन

प्राथमिक शिक्षणाविषयीचे धोरण

1904

भारतीय विद्यापीठ कायदा

खाजगी महाविद्यालय विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रासंदर्भात
1917-19 सॅडलर विद्यापीठ कमिशन उच्च शिक्षणातील सुधारणा
1932 हार्टोग कमिटी विद्यापीठांच्या कार्यात सुधारणा
1937 वर्धा शिक्षण योजना

मूलोद्योग शिक्षणपद्धती

1944 सार्जन्ट प्लॅन ऑफ एज्यूकेशन सक्तीचे प्राथमिक शिक्षण
hingher_education
सविस्तर वाचा...... “स्वातंत्र्य पूर्व काळातील शिक्षणविषयक आयोग”

Sunday, July 26, 2015

चालू घडामोडी प्रश्नमंजुषा- 26 जुलै 2015


2015 मध्ये होणाऱ्या सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी अतिशय उपयुक्त मालिका

1. आयपीएल (IPL) संदर्भातील सर्वोच्च न्यायालयाच्या कोणत्या समितीच्या अहवालानुसार राजस्थान रॉयल्स व चेन्नई सुपर किंग्ज ह्या दोन संघांवर दोन वर्षांची बंदी घातली आहे ? msv

A. सुनील गावसकर समिती
B. बॅनर्जी समिती
C. लोढा समिती
D. श्रीनिवासन समिती


Click for answer

C. लोढा समिती
2. अमेरीकेतील तंत्रज्ञान प्रगतीतील अग्रगण्य मानल्या जाणाऱ्या सिलिकॉन व्हॅलीला सप्टेंबर महिन्यात भेट देणार आहेत. सिलीकॉन व्हॅलीला भेट देणारे मोदी हे दुसरे भारतीय पंतप्रधान ठरतील . तेथे भेट देणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान कोण होते?

A. मनमोहन सिंग
B. इंदीरा गांधी
C. राजीव गांधी
D. पं. जवाहरलाल नेहरू


Click for answer

D. पं. जवाहरलाल नेहरू
3. शुभम जगलान हा युवा खेळाडू कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?

A. लॉन टेनिस
B. बॅडमिंटन
C. बुध्दिबळ
D. गोल्फ


Click for answer

D. गोल्फ
4. गंगा नदीच्या स्वच्छतेसाठी कोणत्या देशाचे पथक लवकरच गंगेला भेट देणार आहे ?

A. जर्मनी
B. अमेरीका
C. इस्त्राईल
D. स्पेन


Click for answer

C. इस्त्राईल
5. भारताचे रशियातील राजदूत कोण आहेत ?

A. एस.पी.राघवन
B. असीम बॅनर्जी
C. सत्यप्रकाश लोढा
D. एस. जयशंकर


Click for answer

A. एस.पी. राघवन
6. एम. एस. विश्वनाथन यांचे नुकतेच निधन झाले. ते कोणत्या भाषेतील ख्यातनाम चित्रपट संगीतकार होते ?

A. कन्नड
B. तेलगू
C. मल्याळम
D. तामिळ


Click for answer

D. तामिळ
7. अलिकडेच दिल्लीच्या इंदीरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर भारतीय बनावटीची दृश्यता मोजणारी (Visibility Measuring System) कोणती यंत्रणा बसविण्यात आली?

A. दृष्टी
B. नेत्र
C. गगन
D. त्रिशूल


Click for answer

A. दृष्टी (DRISHTI)
8. व्यापमं घोटाळा कोणत्या राज्याशी संबंधित आहे ?

A. राजस्थान
B. मध्यप्रदेश
C. महाराष्ट्र
D. दिल्ली


Click for answer

B. मध्यप्रदेश
9. भारत सरकारच्या केंद्रीय आरोग्य खात्याअंतर्गत काम करणाऱ्या राष्ट्रीय लोकसंख्या स्थिर निधी या संस्थेने अलीकडेच जाहीर केल्यानुसार भारत लोकसंख्येत कधी मागे टाकेल असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे ?

A. सन 2020
B. सन 2030
C. सन 2040
D. सन 2050


Click for answer

D. सन 2050
10. नासाच्या कोणत्या यानाने आपल्या सौरमालेत सर्वात दूर असलेल्या प्लूटो जवळून जात स्पेनमधील माद्रीद जवळील नासाच्या केंद्रावर संदेश पाठविले ?

A. गुरु
B. शनि
C. प्लूटो
D. युरेनस


Click for answer

C. प्लूटो
सविस्तर वाचा...... “चालू घडामोडी प्रश्नमंजुषा- 26 जुलै 2015”

Tuesday, July 14, 2015

Current Affairs Snippet 14 July 2015

  • अविवाहित महिलेला पालकत्वाचा अधिकार देणारा महत्वपूर्ण निकाल सर्वोच्चsupreme न्यायालयाने दिला आहे.
  • या निर्णयाचा फायदा एकेरी पालकत्व निभावणा-या शेकडो महिलांना मिळू शकणार आहे.
  • याचिकदार अविवाहित ख्रिश्चन महिलेला आपण केलेल्या गुंतवणुकीसाठी मुलाला नामनिर्देशित करायचे होते. मात्र, त्यासाठी तिला त्या मुलाच्या जैविक पित्याचे नाव लावायचे नव्हते.
  • या मुलाचे कायदेशीर पालकत्व मिळवण्यासाठी तिने सत्र न्यायालय व उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली.या प्रकरणी सत्र न्यायालयाला व उच्च न्यायालयाला आपल्या आदेशात बदल करण्याचे निर्देशही सर्वोच्च न्यायालयाने दिले.
  • रिझव्‍‌र्ह बँकेने 20 वर्षांनी एक रुपयाची नोट छापण्याचा निर्णय घेतला खरा, परंतु यासाठी 1.14 रुपयांचा खर्च येत असल्याचे माहिती अधिकारात मागविलेल्या कागदपत्रांमध्ये स्पष्ट झाले आहे.
  • ही माहिती सुभाष चंद्रा अगरवाल यांनी मागविली होती.
  • एक रुपयाची नोट छापायचा खर्च वाढल्याने 1994 मध्ये छपाई बंद करण्यात आली होती. याच कारणावरून दोन व पाच रुपयांच्या नोटांची छपाई थांबविण्यात आली होती.
  • केंद्रीय अर्थमंत्रालयाने 16 डिसेंबर 2014  मध्ये काढलेल्या अधिसूचनेमध्ये  6 मार्च, 2015 पासून एक रुपयाची नोट चलनात आणण्याचा आदेश दिला होता. विशेष म्हणजे या नोटेवर नेहमीप्रमाणे आरबीआय गव्हर्नरांची सही नसून अर्थ सचिवांची सही छापण्यात येणार होती. यावर आक्षेप घेत अगरवाल यांनी या कृतीची चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.
  • ग्रामीण भागातील महिला आणि त्यांच्या समुदायांना इंटरनेट साक्षरतेचे धडे देण्यासाठी टाटा ट्रस्ट आणि गुगल इंडिया यांनी ‘इंटरनेट साथी’ या नावाचा खास उपक्रम हाती घेतला आहे. 
  • गुजरात, राजस्थान आणि झारखंड येथे या उपक्रमाला सुरुवात होऊन पुढे देशभरात तो राबवण्यात येणार आहे.
  • आठ महिन्यांत 4800 खेडय़ांत पोहोचून 5 लाख महिलांना इंटरनेटचे धडे दिले जाणार आहेत.
  • मुंबईत दोन मोठी डाटा सेंटर्स उभारल्यानंतर मायक्रोसॉफ्ट आता राज्याच्या सुरक्षिततेसाठी विशेष ऍप्लिकेशन तयार करण्यासाठी प्रयत्नशील आहे.
  • माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील जागतिक पातळीवरील आघाडीच्या मायक्रोसॉफ्ट या समूहाने राज्यात एक स्मार्ट औद्योगिक वसाहत, तसेच पुण्यात सायबर सुरक्षा केंद्र उभारण्याचे जाहीर केले आहे.
  • योगासने हा धार्मिक पंथाशी संबंधित प्रकार असल्याचे सांगून रशियाच्या अधिकाऱ्यांनी योगावर बंदी घातली असून योगासनांचे वर्ग चालवणाऱ्यांची धरपकडही केली आहे. 
  • तंत्रज्ञान व समाजपरिवर्तनाच्या योजनांचा अभिनव मिलाफ असलेल्या जळगावच्या जिल्हाधिकारी रूबल अगरवाल यांच्या कल्पनेतून साकारल्या गेलेल्या 'गुड्डा-गुड्डी' डिजिटल फलकाची दखल केंद्र सरकारने घेतली आहे.
  • डिजिटल इंडिया सप्ताहादरम्यान 'बेटी बचाओ-बेटी पढाओ' या सामाजिक उपक्रमाचे महत्त्व पटवून देणारा 'गुड्डा-गुड्डी' फलक देशभरात झळकविण्यासाठी महिला व बाल कल्याणमंत्री मेनका गांधी यांनी पुढाकार घेत यासंबंधी पंतप्रधान कार्यालय तसेच माहिती व तंत्रज्ञान मंत्रालयास पत्र लिहिले आहे.
  • श्रीलंकेचे अध्यक्ष मैत्रीपाला सिरीसेना यांनी त्यांचे कट्टर विरोधक महेंद्र राजपक्षे यांना ऑगस्टमध्ये होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीत भाग घेण्याची मुभा देऊन राजकीय निरीक्षकांना चांगलाच धक्का दिला आहे.
  • खेडयातील 74 टक्के जनतेचे मासिक उत्पन्न 5 हजारपेक्षा कमी असून 2.7 कोटी जण कुडाच्याच घरात राहत असल्याचे वास्तव केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या सामाजिक-आर्थिक आणि जात जनगणना-2011 च्या आकडेवारीत उघड झाले.
  • आठ दशकानंतर पहिल्यांदाच देशातील 640 जिल्ह्यांत पहिल्यांदाच सामाजिक-आर्थिक आणि जात जनगणना केली.
  • मात्र, जात गणनेची माहिती सरकारने जाहीर केली नाही.
  • विशेष म्हणजे हे सव्‍‌र्हेक्षण पूर्णपणे इलेक्ट्रॉनिक्स यंत्राद्वारे पार पडले.
  • ऑस्ट्रेलियाच्या सिडनी येथील हायस्कूलमध्ये ​अकरावीत शिक्षण घेत असलेल्या वसईच्या झेनिया विनय लोपीस हिची 'ग्लोबल यंग लीडर्स कॉन्फरन्स'साठी निवड करण्यात आली आहे. या परिषदेस भाग घेण्यासाठी ती व्हिएन्नाला रवाना झाली.
  • ही दहा दिवसांची परिषद ऑस्ट्रिया, झेक आणि जर्मनी या तीन देशांत होणार असून त्यासाठी 100 देशांतील मुलांची निवड करण्यात आली आहे.
  • या परिषदेत जागतिक पातळीवर भेडसावणारे प्रश्न आणि अनेक देशांत मंजूर होणारे परस्पर विसंगत ठराव या विषयांवर हे युवक चर्चा करणार आहेत.
  • नायक, खलनायक, चरित्र अभिनेता अशा विविधांगी भूमिकांमधून रसिकांच्या मनावर गारूड केलेले ज्येष्ठ अ​भिनेते ओमर शरिफ  यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले.
  • 'डॉक्टर झिवागो', 'लॉरेन्स ऑफ अरेबिया' आण‌ि 'मेकॅनोज गोल्ड' या चित्रपटांनी त्यांच्या अभिनयाचा आण‌ि व्यक्तिमत्त्वाचा ठसा रसिकांच्या मनावर कायमचा उमटवला.
  • 'लॉरेन्स ऑफ अरेबिया' चित्रपटातील शरीफ अलीची भूमिका त्यांनी संस्मरणीय केली आणि त्यासाठी त्यांचा ऑस्कर नामांकन आणि गोल्डन ग्लोब पुरस्काराने सन्मानही झाला.
  • त्यानंतर अवघ्या तीन वर्षांतच डेव्हिड लीन यांच्या 'डॉ. झिवागो' चित्रपटात त्यातील शीर्षक भूमिका तितक्याच वेगळेपणाने उभी केली आणि पुन्हा गोल्डन ग्लोब पुरस्कार प्राप्त केला.
आम्ही ह्या ब्लॉगवरील सर्व सेवा पुरेसा वाचक वर्ग असल्यास पूर्ववत करत आहोत.
जर आपण हे पोस्ट वाचले असेल तर कृपया डाव्या बाजूच्या फेसबुक लाईक करून तुम्ही आम्हाला प्रतिसाद देवू शकता.
सविस्तर वाचा...... “Current Affairs Snippet 14 July 2015”

Monday, July 13, 2015

Clerk Typist Syllabus

Clerk-Typist-syllabus


लिपिक टंकलेखक परीक्षेचा हा अभ्यासक्रम आम्ही आयोगाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून डाऊनलोड केला आहे.
अभ्यासक्रमातील बदल अथवा इतर बाबींसाठी आयोगाच्या अधिकृत संकेतस्थळाचा संदर्भ घेणे हितावह ठरेल.

याच अभ्यासक्रमाच्या अनुषंगाने आम्ही विशेष सदर सुरू करत आहोत.
आपल्या सेवेत पुन्हा नव्या दमाने सादर…..

सविस्तर वाचा...... “Clerk Typist Syllabus”

Wednesday, July 8, 2015

Current Affairs 8 July 2015

  • केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षेचा निकाल जाहीर झाला असून, संपूर्ण देशातूनupsc इरा सिंघल ही तरुणी या परीक्षेत पहिली आली आहे.
  • पहिल्या चार क्रमांकावर मुली आहेत. इरा सिंघल, रेणू राज, निधी गुप्त आणि वंदना राव यांनी घवघवीत यश मिळवले. मुलांमधून सुहर्ष भगत पहिला आला असून, देशभरातून पाचवा आला आहे.
  • यूपीएससी परीक्षेत महाराष्ट्रातील मुला-मुलींनीही चांगले यश मिळवले असून अबोली नरवणे ही तरुणी महाराष्ट्रातून पहिली आली आहे. देशातून अबोलीला 78 वा रँक मिळाला आहे.
  • त्या व्यतिरिक्त महाराष्ट्रातून स्वप्निल ठेंबे रँक (84),  अभिजीत शेवाळे रँक (9-) आणि अनिकेत पाटणकर रँक(92)  यां विद्यार्थ्यांनी चांगले यश मिळवले आहे. 
  • यशस्वी उमेदवारांचे मन:पूर्वक अभिनंदन
  • विद्यापीठ अनुदान आयोगाने देशातील एकोणीस महाविद्यालयांना वारसा दर्जा दिला आहे. त्याचा परिणाम म्हणून महाविद्यालयांना सुधारणांसाठी आता आर्थिक निधी दिला जाणार आहे. पुण्याचे फर्गसन महाविद्यालय, मुंबईचे सेंट झेवियर्स महाविद्यालय, नागपूरचे हिस्लॉप महाविद्यालय यांचा समावेश आहे.
  • आयोगाने महाविद्यालयांकडून वारसा महाविद्यालय योजनेत वारसा दर्जासाठी प्रस्ताव मागितले होते, या योजनेत साठ प्रस्ताव मिळाले होते;
  • विद्यापीठ अनुदान आयोगाने मुंबईच्या सेंट झेवियर्स महाविद्यालयाला 1.53 कोटींचे अनुदान जाहीर केले असून त्यात संवर्धनाचे काम केले जाईल. तसेच 'मेन्टेनिंग हेरिटेज इन इंडिया' हा पदविका आणि प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम सुरू केला जाईल.
  • वारसा दर्जा मिळालेली महाविद्यालये
    सीएमएस महाविद्यालय - कोट्टायम, सेंट जोसेफ महाविद्यालय - त्रिची, खालसा महाविद्यालय- अमृतसर, सेंट बेडेज महाविद्यालय- सिमला, ख्राइस्ट चर्च महाविद्यालय - कानपूर, ओल्ड आग्रा महाविद्यालय- आग्रा, मीरत महाविद्यालय-मीरत, लंगट मानसिंग महाविद्यालय - मुझफ्फरपूर, गव्हर्नमेंट ब्रेनन महाविद्यालय - केरळ, युनिव्हर्सिटी महाविद्यालय - मंगळुरू, कॉटन महाविद्यालय - गुवाहाटी, मिदनापूर महाविद्यालय -पश्चिम बंगाल, गव्हर्नमेंट मेडिकल सायन्स महाविद्यालय - जबलपूर, गव्हर्नमेंट गांधी मेमोरियल सायन्स महाविद्यालय -जम्मू, कन्या महाविद्यालय-जालंधर, सेंट झेवियर महाविद्यालय -कोलकाता.
  • खासदार आदर्श ग्राम योजनेअंतर्गत केंद्रीय भूपृष्ठ वाहतूकमंत्री नितीन गडकरी यांनी दत्तक घेतलेले पाचगाव देशातील पहिले "वाय-फाय‘ गाव झाले.
  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी प्रत्येक खासदाराला एक गाव दत्तक घेण्याचे आवाहन केले होते. यानुसार, गडकरी यांनी नागपूर लोकसभा मतदारसंघाला लागून असलेल्या पाचगावची निवड केली होती.
  • या गावातील विद्यार्थ्यांना इंटरनेटची सुविधा मिळावी, त्यातून रोजगाराच्या संधी युवकांना उपलब्ध व्हाव्यात, ग्रामपंचायतीसह शेतकऱ्यांनाही त्याचा फायदा मिळावा यासाठी संपूर्ण गाव "वाय-फाय‘ करण्याची घोषणा त्यांनी केली होती.
  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सोमवारपासून सहा देशांच्या दौऱ्यावर रवाना झाले. सर्वप्रथम ते उझबेगिस्तानला भेट देणार आहेत.
  • पंतप्रधान मध्य आशियातील उझबेगिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, किर्गीस्तान, ताजिकीस्तान या देशांना भेटी देणार आहे. मध्य आशियातील हे सर्व देश नैसर्गिक वायूंनी समृद्ध आहेत.
  • त्यानंतर ते रशियाला रवाना होणार आहेत.
  • या दौऱ्यामध्ये ते "ब्रिक्‍स‘ आणि "शांघाय कार्पोरेशन ऑर्गनायझेशन‘च्या संमेलनामध्येही सहभागी होणार आहेत.
  • भारत संचार निगम लिमिटेडने (बीएसएनएल) आपल्या प्रीपेड कार्डधारकांच्या सोयीसाठी "मोबाईल वॉलेट‘ सेवा सुरू केली आहे.
  • रकमेचे हस्तांतरण, विविध सेवांची देयके अदा करण्यासाठी या वॉलेटचा उपयोग करता येणार आहे. तसेच त्याद्वारे एक लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम काढण्याची सोयही उपलब्ध होणार आहे.
  • "स्पीड पे‘ नावाच्या या नव्या सेवेद्वारे ग्राहकाचे बॅंक खाते नसतानाही ते आपला मोबाईल रिचार्ज करू शकतील. मोबाईल वॉलेटमधील पैसे कोणत्याही बॅंकेच्या खात्यात हस्तांतरित करता येणार आहेत. तसेच बीएसएनएलच्या आउटलेटमधूनही हे पैसे काढण्याची सुविधा उपलब्ध होणार आहे.
  • "मोबाईल वॉलेट‘शिवाय "बीएसएनएल बझ‘ नावाची मनोरंजनाची सुविधाही बीएसएनएलने सुरू केली आहे. त्याद्वारे ग्राहकांना स्मार्टफोनद्वारे दूरचित्रवाहिनीवरील मनोरंजनाच्या कार्यक्रमांचा आस्वाद घेता येणार आहे.
  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या महत्त्वाकांक्षी योजनांपैकी एक असलेल्या ‘डिजिटल इंडिया‘च्या ब्रँड ऍम्बेसिडरपदी इन्दौर आयआयटीमधील टॉपर कृती तिवारीची निवड करण्यात आली आहे.   
  • पंतप्रधानांनी उद्योजकांनी या क्षेत्रात तब्बल साडेचार लाख कोटी रुपयांची व 18 लाख हातांना काम देणाऱ्या गुंतवणुकीची घोषणा केली होती.
  • केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी 'डिजिटल इंडिया' अभियानास  प्रारंभ झाला आहे. या अभियानामुळे सरकारी कामकाजाची माहिती सहजपणे सर्वाना उपलब्ध होईल. सरकारी कारभारात पारदर्शकता आणणाऱ्या या उपक्रमामुळे लहान गावेदेखील सरकारशी जुळू शकणार आहेत.
  • प्रमुख बाबी
    *1 जुलैपासून देशभर डिजिटल सप्ताह साजरा करण्यात येईल.
    *सरकारकडून डिजिटल लॉकर, ई बस्ता सुरू करण्यात येईल.
    *सदर योजनेची माहिती देण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्य़ात व्हॅन जाणार.
    *'प्रत्येकाच्या हाती शासन'- असा या योजनेंतर्गत भाजपकडून प्रचार करण्यात येईल.
    *सर्व सरकारी कामे 2019 पर्यंत संगणकीकृत करण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य सरकारने ठेवले आहे.
    *सरकारी विभागांचे अ‍ॅप विकसित केले जातील.
    *प्रत्येक गावात इंटरनेट व प्रत्येक सुविधा ऑनलाइन करण्याची योजना सरकारने आखली आहे.
  • डिजिटल लॉकरचे फायदे
    *पॅन कार्ड, पासपोर्ट, गुणपत्रिका आणि पदवी प्रमाणपत्रांसारखी महत्त्वाची कागदपत्रे सुरक्षित ठेवण्यासाठी सर्व नागरीकांना या सुविधेचा फायदा होणार आहे.
    *आधारच्या मदतीने ही सेवा उपलब्ध होणार असून कागपत्रांचा सुरक्षित वापर याद्वारे होणार आहे.
    *सरकारी आस्थापनांमध्ये वेळोवेळी सादर करावी लागणारी कागदपत्रे या सुविधेच्या माध्यमातून सादर करता यावी हा या मागचा उद्देश आहे.
    *या सुविधेत प्रत्येक नागरीकाला क्लाऊड स्टोअरेजमध्ये स्वतंत्र जागा उपलब्ध होणार आहे.
    *या सुविधेमुळे सरकारी कार्यालयांमधील प्रशासकीय यंत्रणेवरचा ताण कमी होणार आहे.
    *नागरीकांचा वेळ आणि कष्ट वाचण्याच्या दृष्टीने ही सुविधा उपयुक्त ठरणार आहे. तसेच कागदपत्रे कधीही आणि कुठेही उपलब्ध होऊ शकणार आहे.
    *डिजिटल लॉकरचा वापर करण्यासाठी आधार क्रमांक आणि आधारशी जोडलेला क्रमांक असणे आवश्यक आहे.
  • अन्य महत्त्वाचे..
    *स्वच्छ भारत अभियानाचे उद्दीष्ट साध्य करण्यासाठी नागरीकांसाठी आणि सरकारी संस्थांसाठी अ‍ॅप बाजारात आणणार.
    *आधारची योग्यता तपासून ई-स्वाक्षरी सुविधाही वापरता येणार आहे.
    *ई-हॉस्पिटल अभियानाअंतर्गत ऑनलाइल नोंदणी केली जाणार आहे. यामध्ये ऑनलाइन अपॉइंटमेंट, नोंदणी, विविध चाचण्यांचे रिपोर्ट, रक्ताच्या उपलब्धता आदी माहिती उपलब्ध होणार आहे.
    *250 गावांमध्ये सात लाख किमीचे फायबर जाळे पसरविणार.
    *काही भागांमध्ये खुले वाय-फाय सुविधा आणि गाव इंटरनेट जोडणीने जोडले जाणार आहेत.
  • संपूर्ण जगाचे लक्ष लागलेल्या ग्रीसने युरोझोनमध्ये राहण्याच्या विरोधात मतदान केले आहे. युरोपियन देशांचे बेलआऊट पॅकेज ग्रीसमधील जनतेने बहुमताने नाकारले आहे. या संदर्भात घेण्यात आलेल्या मतदानात 60 टक्क्यांपेक्षा जास्त लोकांनी विरोधात मतदान केले.
  • महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ आणि सिडनी मेडिकल स्कूल, युनिर्व्हसिटी ऑफ सिडनी या विद्यापीठांच्या संयुक्त विद्यमाने स्टुडंट क्‍लिनिकल प्लेसमेंट एक्‍स्चेंज करार होणार आहे.
  • भारतीय टपाल खात्याच्या आंध्र प्रदेश विभागाने भारतीय स्टेट बॅंकेच्या सहकार्याने एक नवी सेवा सुरू केली असून, या माध्यमातून एकाच ठिकाणी विविध सुविधा ग्राहकांना उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला आहे.
  • पॉइंट ऑफ सेल (पीओएस) असे या सेवेचे नाव आहे. पीएसओ किंवा छोटा एटीएम असे नामकरण करण्यात आलेल्या या सेवेअंतर्गत टपाल खात्याच्या 26  विविध सेवा मिळणार आहेत.
  • प्रायोगिक तत्त्वावर आंध्र आणि तेलंगणातील 108 टपाल कार्यलयांमध्ये सध्या ही सेवे उपलब्ध असणार आहे. छोटा एटीएमच्या माध्यमातून ग्राहक महिन्यातून तीन वेळा तीन हजारांची रक्कम मोफत काढू शकणार आहेत.
सविस्तर वाचा...... “Current Affairs 8 July 2015”

Wednesday, June 17, 2015

MPSC Big change

 

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेत राज्यसेवा मुख्य परीक्षेत यापुढे मराठी व इंग्रजी यांचा पेपर वस्तुनिष्ठ स्वरूपात असेल असे जाहीर केले आहे. शिवाय त्यांचे स्वरूप किमान अर्हता स्वरूपाचे असेल, म्हणजे खरी लढाई ही उरलेल्या चार सामान्य ज्ञानावर आधारित पेपर्स वर आधारित असेल.

गेल्या दोन वर्षात राज्यसेवा मुख्य परीक्षेत विचारल्या गेलेल्या प्रश्नांचा स्तर पाहता, हा निर्णय अतिशय योग्य आहे असे वाटते. मात्र, उमेदवारांना विचारांची सुसूत्रतेपणे विचार करता येतो आणि शिस्तबद्ध मांडणी करता येते याची चाचपणी आयोग कशा प्रकारे करणार आहे, हे गुलदस्त्यात आहे.

mpsc

सविस्तर वाचा...... “MPSC Big change”

Monday, June 15, 2015

99 वी घटनादुरूस्ती

 

  • indian-constitutional-amendment-act
    ही सर्वात अलिकडील संमत झालेल्या घटनादुरूस्तींपैकी महत्वाची घटनादुरुस्ती आहे. (100 वी घटनादुरुस्ती ही भारत आणि बांगलादेश यांच्यात भूभागांच्या आदानप्रदान संदर्भात आहे. तर GST चा उल्लेख असलेले 121 वे घटनादुरुस्ती विधेयक केवळ लोकसभेने संमत केलेले असल्याने अद्यापही विधेयक (प्रस्तावित घटनादुरुस्ती) या स्वरूपातच आहे.)
    वास्तविक पाहता हे 121वे घटनादुरूस्ती विधेयक होते. परंतु, काही विधेयके संमत न होता रद्द(Lapsed)होतात, पण संमत झालेली घटनादुरूस्ती ही क्रमाने पुढील क्रमांक धारण करते, म्हणून ही 99 वी घटनादुरूस्ती.
  • राष्ट्रपतींची स्वाक्षरी झाली 31 डिसेंबर 2014 रोजी. मात्र कायदा अंमलात आला 13 एप्रिल 2015 पासून.
  • ही घटनादुरूस्ती National Judicial Appointment Commission(NJAC) अर्थात राष्ट्रीय न्यायीक नियुक्ती कमिशन च्या संदर्भातील आहे.
  • ह्या घटनादुरूस्ती द्वारा राज्यघटनेत 124अ, 124ब, 124क या तीन नवीन कलमांचा समावेश करण्यात आला, तर राज्यघटनेच्या कलम 127, 128, 217, 222, 224अ,231 या कलमांमध्ये दुरुस्ती करण्यात आली.
  • ही घटनादुरूस्ती वास्तवात येण्यापूर्वी सरन्यायाधीशांच्या नेतृत्वाखालील न्यायाधीशांच्या समितीकडून सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधीशांच्या नेमणूका, उच्च न्यायालयातील न्यायाधीशांच्या नेमणूका तसेच बदल्यांबद्दल शिफारशी राष्ट्रपतींकडे केल्या जात व त्या आधारे निर्णय घेतला जाई. कार्यकारी मंडळाला त्यात स्थान नव्हते.
    मात्र आता घटनादुरूस्तीने हे अधिकार NJAC मिळाले आहेत.
  • 124अ या कलमात NJAC ची रचना (Composition) , 124ब या कलमात NJACची कार्ये (Functions) तर 124क मध्ये NJAC च्या कार्यपद्धती (Power of Parliament to make law on procedures) समावेश करण्यात आला आहे.
  • 124अ  या कलमात नमूद केल्याप्रमाणे NJAC मध्ये भारताचे सरन्यायाधीश (अध्यक्ष) , सर्वोच्च न्यायालयातील अन्य दोन जेष्ठ न्यायाधीश, विधी आणि न्याय मंत्री, दोन प्रतिष्ठित व्यक्ती यांचा समावेश असेल.
  • या प्रतिष्ठित व्यक्तींची नेमणूक सरन्यायाधीश, पंतप्रधान आणि विरोधी पक्ष नेता यांच्या समितीकडून करण्यात येईल.
  • 124ब या कलमात नमूद केल्याप्रमाणे NJAC ची कार्ये पुढील प्रमाणे:
    1. भारताचे सरन्यायाधीश, सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधीश, उच्च न्यायालयांचे मुख्य न्यायाधीश, उच्च न्यायालयातील अन्य न्यायाधीश आदींच्या नेमणूकांबाबत शिफारस करणे.
    2. उच्च न्यायालयातील मुख्य आणि अन्य न्यायाधीशांच्या बदल्यांबाबत शिफारस करणे.
    3. न्याय व्यवस्थेत सक्षम आणि सचोटीच्या लोकांची शिफारस करणे.
  • अर्थात ह्या घटनादुरुस्तीची वैधता तपासण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाच्या पाच सदस्यीय खंडपीठापुढे सद्यस्थितीत सुनावणी सुरु आहे.
सविस्तर वाचा...... “99 वी घटनादुरूस्ती”